انسان شناسی دينی 17

انسان شناسی دينی 17

بسم الله الرحمن الرحيم

نماز جمعه اين هفته برابر با 2 ربيع الاول 1438، 12 آذر ماه 1395 و 2 دسامبر 2016، به امامت حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاي محمد علی محسن زاده در مرکز اسلامي امام علي عليه السلام وين برگزار شد.

در طليعه خطبه ها، خطيب نماز جمعه وين، ابتدا خود و سپس نمازگزاران، همه برادران و خواهران دينی، را به “رعايت تقواي الهي، پرهيز از منهيات خدای عزوجل، حرکت در مسير معنويت و هدايت در پرتو سنت پيامبر گرامی اسلام صلی الله و ائمه اطهار عليهم السلام، پرهيزکاري عمل جامع به تقوا” سفارش نموده و بحث جديد سلسله وار خود پيرامون “انسان شناسی دينی(17) ” را ادامه دادند.

از حضرت زين العابدين عليه السلام در دعای 17 صحيفه مبارکه سجاديه نقل شده است:

وَ كَانَ مِنْ دُعَائِهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ إِذَا ذُكِرَ الشَّيْطَانُ فَاسْتَعَاذَ مِنْهُ وَ مِنْ عَدَاوَتِهِ وَ كَيْدِهِ :

اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ نَزَغَاتِ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ وَ كَيْدِهِ وَ مَكَايِدِهِ،

خدايا، پناه مي‌برم به تو از وسوسه‌هاي شيطانِ رانده شده و فتنه‌ها و فتنه انگيزي‌هاي او.

بشر بايد توجه داشته باشد، شيطان آن گاه که از درگاه خداوند متعال رانده شد، قسم خورد که انسان را اغواخواهد کرده و از راه به در خواهد کرد؛ و در اين مسير با تمام توان خود فتنه گری می کند.

در ادامه مباحث گذشته، در خصوص عناصر خلقت انسان، اشاره شد که انسان از خاک آفريده شده است.

اولين دليلی که “چرا انسان از خاک آفريده شده است”، سازگاری است.

{ وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ} [الروم: 20]

سازگاری:

با توجه به این‌که اراده الهی بر این بوده که این خلیفه و جانشین خود را، بر روی زمین قرار دهد، متناسب این بوده که او را از جنسی بیافریند که با زمین سازگاری و مناسبت داشته باشد. همچنین خواست خداوند این بود که نوع جدیدی از مخلوقات را بیافریند. از این‌رو، انسان را از خاک آفرید.

دوری از تکبر:

شما از خاک آفريده شده ايد؛ چرا اين همه تکبر و گردنکشی؟ چرا اين همه غرور و دور شدن از درگاه الهی.

تناسب:

همچنین باید توجه داشت که تمام زندگى و حیات و منابع حیاتى از خاک سرچشمه می‌گیرد. گیاهان و درختان و تمام موجودات زنده از خاک قوام گرفته‌اند. همه معادن گران‌بها در دل خاک نهفته شده، و خلاصه خاک منبع انواع برکات و ماده‌ای مناسب برای آفرینش در جهان مادی است‏.

قدرت نمایی خالق:

با اين روش خداوند همچنين، قدرت خويش را به مخلوقات خود نشان مي‌دهد كه خداوند ميتواند از مواد اوليه بي ارزش موجودي ايجاد كند كه اشرف مخلوقات گردد. اين نوعی قدرت نمايی خالق هستی است. والاترين موجود از خاک آفريده شده است.

اما انسان ها چگونه از خاک آفريده شده اند؟

امیرمؤمنان در خطبه اول نهج البلاغه ابتدا به بیان ذات و صفات خداوند می پردازد و سپس به افعال خدا و در ادامه به مسئله خلقت انسان می پردازد و در این قسمت از خطبه حضرت به چگونگی خلقت انسان از گل اشاره می کند.

امام علی علیه‌السلام درباره نحوه خلقت حضرت آدم علیه‌السلام از خاک مي‌فرمايد: «ثُمّ جَمَعَ سبحانَهُ مِن حَزْنِ الأرضِ و سَهْلِها، و عَذْبِها و سَبَخِها، تُربَةً سَنَّها (سَنّاها) بالماءِ حتّي خَلَصَت، ولاطَها بالبَلَّةِ حتّي لَزِبَت، فَجَبَلَ مِنها صُورَةً ذاتَ أحناءٍ و وُصولٍ، و أعضاءٍ و فُصولٍ، أجمَدَها حتَّي استَمسَكَت، و أصلَدَها حتّي صَلْصَلَت، لِوَقتٍ مَعدودٍ و أمَدٍ مَعلومٍ. ثُمّ نَفَخَ فيها مِن رُوحهِ فَمَثُلَت (فتَمثّلَت) إنسانا ذا أذهانٍ يُجيلُها و فِكَرٍ يَتَصَرّفُ بها… مَعجونا بطِينَةِ الألوانِ المُختَلِفَةِ، والأشباهِ المُؤتَلِفَةِ، والأضدادِ المُتَعادِيَةِ، والأخلاطِ المُتَبايِنَةِ، مِن الحَرِّ والبَردِ، والبَلَّةِ والجُمودِ؛ سپس خداوند سبحان از قسمت ‌هاي سخت و نرم زمين و شيرين و شوره ‌زار آن، خاكي برداشت و بر آن آب ريخت تا پاك و خالص شد و با رطوبت بياميختش تا آن كه چسبناك گشت. آنگاه از آن هيكلي بيافريد، داراي اعضا و پيوندها و گسستگي ‌ها؛ مدتي مشخص و زماني معلوم آن را بداشت تا اين كه خشكيد و به هم پيوست و چون سفال سخت شد. آن گاه از روح خويش در آن دميد تا به صورت انساني گرديد صاحب ذهن‌ هايي كه آن‌ ها را به حركت درمي‌ آورد و انديشه‌ اي كه با آن (در كارهايش) دخل و تصرف مي‌ كند… آميخته به طينتي با رنگ‌ هاي گوناگون و چيزهايي همانند يكديگر و حالاتي متضاد و اخلاطي ناهمگون از قبيل گرمي و سردي و رطوبت و خشكي»

اگر در اين جملات پرمعنا دقت کنيم، درمی يابيم که خداوند متعال وقتی جسد حضرت آدم را آفريد با دست خود اين گل را به صورت اين هيکل تبديل کرد اندکی صبر فرمود. دو دليل می توان برای صبر پروردگار متعال تصور نمود:

زمین های (حزن الارض) یعنی زمین سنگلاخی و کوهستانی و (سهل) یعنی زمین غیر سنگلاخی و هموار و (عذب) زمین پاک قابل کشت و زرع و زمین (سبخ) شوره زار که استعداد کشت و زرع را ندارد ، سپس این گل خشک شد و به صورت صلصال درآمد ، صلصال به گلی گویند که به قدری خشک شده است که اگر به آن دست بزنند چون وسط آن خالی است صدا می کند اما خدا این صورت را برای وقت دیگری خلق کرده است یعنی نفخ روح رادر این صورت به چهل یا صد سال بعد موکول کرد ، سپس در او از روح خود دمید .

راز چهل سال ماندگاری و سپس نفخ روح در انسان :

خداوند بدین وسیله خواسته این موجودی که از گل درست شده استعداد نفخ روح را پیدا کند مانند نطفه که در رحم مادر حرکت میکند و بعد از مدت چهار ماه مستعد برای نفخ روح می شود و همچنین خداوند ابا کرده از اینکه امور را جاری کند مگر اینکه به اسباب باشد شاید به همین جهت جسد انسان مدتی بی روح ماند تا عوامل طبیعی در آن اثر بگذارند تا مستعد انسان شدن شود .

آفرينش جناب حوا:

در حديثي از امام باقر علیه‌السلام از آفرينش حوا پرسيده شد، فرمودند: «سألتُ أبا جعفرٍ عليه‌ السلام: مِن أيِّ شيءٍ خَلقَ اللّه ُ حَوّاءَ: أيَّ شيءٍ يقولُ هذا الخَلقُ؟ قلتُ: يقولونَ: إنّ اللّه َ خَلَقَها من ضِلعٍ مِن أضلاعِ آدَمَ فقالَ: كَذَبوا، كانَ يُعجِزُهُ أن يَخلُقَها مِن غَيرِ ضِلعهِ؟! فقلتُ: جُعِلتُ فِداكَ يابنَ رسولِ اللّه ِ، مِن أيِّ شيءٍ خَلَقَها؟ فقالَ: أخبَرَني أبي عن آبائهِ عليهم‌ السلام قالَ: قالَ رسولُ اللّهِ: إنّ اللّه َ تباركَ و تعالي قَبَضَ قَبضَةً مِن طِينٍ فخَلَطَها بيَمينِهِ و كِلتا يَدَيهِ يَمينٌ فخَلَقَ مِنها آدَمَ، و فَضلََت فَضلَةٌ مِن الطِّينِ فخَلَقَ مِنها حَوّاءَ؛ از حضرت باقر عليه‌ السلام پرسيدم: خداوند حوا را از چه آفريد؟ فرمود: اين مردم چه مي‌ گويند؟ عرض كردم: مي ‌گويند: خداوند او را از يكي از دنده ‌هاي آدم خلق كرده است. فرمود: نادرست مي ‌گويند. مگر عاجز بود از اين كه او را از غير دنده آدم بيافريند؟ عرض كردم: فدايت شوم يابن رسول اللّه ، او را از چه چيز آفريد؟ فرمود: پدرم از پدرانش عليهم ‌السلام به من خبر داد كه رسول خدا فرمود: خداي تبارك و تعالي مشتي گل برداشت و آن را با دست راست خود هر دو دست خدا راست است به هم آميخت و از آن آدم را خلق كرد و مقداري از آن گل اضافه آمد كه از آن حوا را آفريد».[ بحارالأنوار (علامه مجلسى)، ج11، ص116.]

در ابتدای خطبه دوم، خطيب جمعه مجددا خود، خانواده خود و سپس نمازگزاران را به رعايت تقوای الهی دعوت نمودند.

وَ كَانَ مِنْ دُعَائِهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ إِذَا ذُكِرَ الشَّيْطَانُ فَاسْتَعَاذَ مِنْهُ وَ مِنْ عَدَاوَتِهِ وَ كَيْدِهِ : حضرت زين العابدين عليه السلام در دعای 17 صحيفه مبارکه سجاديه چنين ادامه می دهند:

وَ مِنَ الثِّقَةِ بِأَمَانِيِّهِ وَ مَوَاعِيدِهِ وَ غُرُورِهِ وَ مَصَايِدِهِ…. “خدايا! ما به تو پناه می بريم که امنيه های شيطان را باور کنيم؛ شيطان به ما وعده می دهد و از اين وعده ها و فريب ها و از دام های شيطان به تو پناه می بريم”

و تكيه كردن بر آنچه در دل‌ها مي‌افكند و نويدها و فريب‌هاي او و افتادن به دام‌هاي او.

پنجشنبه  8 دسامبر 8 ربيع‏الاول‏   شهادت حضرت امام حسن عسكرى(ع)(260 ه. ق)؛ يکی از اهداف امام حسن عسکری عليه السلام به عنوان راهبردهای امامت خود، آماده سازی شيعيان برای ظهور حضرت مهدی عجل الله است.

شيعه بايد توجه به مسئوليت خود برای زمينه سازی برای ظهور آن حضرت داشته باشد.

در هفته ای که گذشت ماه صفر پايان پذيرفت؛ از خدای متعال آرزوی سلامتی و قبولی اعمال همه شما عزيزان از همه اقوام، را داريم که با  حضور گرمتان، چراغ مجالس سوگواری اهل بيت عليهم السلام را روشن کرده و  به اين مجالس صفا و رونق بخشيديد. هم چنين از خطبا، سخنرانان، مداحان و تمامی دست اندر کاران اجرای مراسمات ماه صفر در سرتاسر اتریش تقدير و تشکر می کنم.

هم چنين شروع ماه ربیع الاول را تبريک عرض می کنم. اميدوارم در اين ماه سرتاسر نورانی، ان شاءالله نورانيتی که از مجالس اهل بيت(ع) در وجودها ايجاد شده است، موفق به حفظ و توسعه و بهبود آن بشويم.

خدايا! زندگی ما، زندگی اسلامی، مرگ ما، مرگ اسلامی، حشر ما را حشری اسلامی و حسينی قرار بده!

والسلام عليکم و رحمة الله و برکاته

پخش
دریافت فایل
انسان شناسی دينی 17 انسان شناسی دينی 17
فایل های تصویری
انسان شناسی دينی 17انسان شناسی دينی 17انسان شناسی دينی 17انسان شناسی دينی 17انسان شناسی دينی 17
جمعه ۱۲ آذر ۱۳۹۵