انسان‌شناسي دينی 48

نماز جمعه اين هفته، 19 شوال 1438 برابر با 23 تير 1396 و 14 يولی 2017، به امامت حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاي محمد علی محسن زاده در مرکز اسلامی امام علی عليه السلام وين برگزار شد.

خطيب نماز جمعه وين، در سولين آدينه ماه شوال 1438، پيش از همه خود و سپس نمازگزاران، همه برادران و خواهران دينی، را به “رعايت تقوای الهی، پرهيز از منهيات خدای عزوجل، خداباوری، حرکت در مسير معنويت و هدايت در پرتو سنت پيامبر گرامی اسلام صلی الله و ائمه اطهار عليهم السلام، پرهيزکاری عمل جامع به تقوا “سفارش نموده و بحث جديد سلسله وار خود پيرامون” انسان شناسی دينی(48)” را ادامه دادند.

امام حضرت زين العابدين(ع) در اولين دعای صحيفه سجاديه می فرمايند: “ثُمّ أَمَرَنَا لِيَخْتَبِرَ طاعَتَنَا، وَنَهَانَا لِيَبْتَلِيَ شُكْرَنَا فَخَالَفْنَا عَنْ طَرِيْقِ أمْرِهِ وَرَكِبْنا مُتُونَ زَجْرهِ فَلَم يَبْتَدِرْنا بِعُقُوبَتِهِ، وَلَمْ يُعَاجِلْنَا بِنِقْمَتِهِ بَلْ تَانَّانا بِرَحْمَتِهِ تَكَرُّماً، وَانْتَظَرَ مُراجَعَتَنَا بِرَأفَتِهِ حِلْماً” سر اوامر و منهيات خدای عزوجل اين است که ما را آزمايش کند اما ما انسان ها از دستور خداوند سرپيچی کرديم. ولی اين خدای مهربان در برابر سرپيچی ما، ما را به عقوبت دچار نمی کند. خدای عزوجل با رحمت و کرم خود با ما برخورد می کند. در مقابل دوری ما از مسير هدايت او ما را کيفر نمی کند بلکه با رحمتش با ما برخورد می کند. خدای عزوجل منتظر بازگشت بندگان خويش است. از اين فرصت هايی که برای تذکر و يادآوری برای ما قرار داده، بازگشت ما به سوی خدا، بازگشت به دامن خدای عزوجل پيش از آن که خواست ما باشد، خواست خداوند است.

در هفته‌های گذشته در خصوص ميت در عالم برزخ صحبت می‌کرديم. روح ميت نيازمند خيرات مبرات است؛ اين خيرات از سه منبع در پرونده انسان وجود داشته باشد؛ اول: باقيات الصالحات است، انسان با دست خود در زمان حيات کار خير پيش فرستند.

2- بهره گیری از صدقه جاریه

کارهای نیکی که ثواب آن مستمر است و تا پس از مرگ انسان نیز باقی می ماند ممر درآمد افراد برای پس از مرگ و موجب چشم روشنی آنان در روز خالی شدن دست ها است.

صدقه جاریه نوعی از باقیات الصالحات است که هم کار خیر (صالح) است و هم باقی ماندنی است و هم جریان ثواب افزایی آن، دارای استمرار و دوام است یعنی «جاری» است. صدقه جاریه هر کاری است که امکان استفاده و بهره برداری مکرر داشته باشد و با چند بار استفاده از میان نرود. به عنوان مثال سیراب کردن یک تشنه لب (اعم از حیوان یا انسان)، عملی صالح و مطلوب نزد خدای عزوجل است که ثواب عظیمی برای آن بیان شده است؛ اما وقف یک «منبع آب» یا «آبسرد کن» برای سیراب کردن مردم، خدمت رسانی مکرر و مستمر می باشد بنابراین «صدقه جاریه» است.

در صدق عبارت «صدق جاریه» بر یک اقدام خیرخواهانه، لازم نیست آن اقدام تا پس از مرگ صاحب آن نیز موجود باشد، اما برای آنکه فرد پس از مرگ بتواند از ثواب آن بهره مند شود، باید آن چیز پس از انتقال صاحب صدقه به عالم قیامت، همچنان وجود داشته باشد و مورد استفاده باشد.

صدقه جاریه به دو شکل ممکن است: «صدقه جاریه مالی» و «صدقه جاریه معنوی». در ادامه به تفصیل به شرح هر یک می پردازیم.

صدقه جاریه مالی

مال نعمتی است که می توان آن را تماما در دنیا مصرف کرد و هیچ برای سرای باقی، باقی نگذاشت؛ و می توان بخشی از آن را برای استفاده در سرای آخرت پس انداز کرد و به عنوان سرمایه پس از مرگ از آن هوشمندانه بهره برد. اقدامات خیری که انسان در طول عمرش با اموالش انجام می دهد، در قیامت چشم او را روشن خواهد کرد و مایه مسرت و شادمانی او خواهد گردید.

قال علىٌّ عليه السلام: اِنَّما لَكَ مِنْ مالِكَ ما قَدَّمْتَهُ لاِخِرَتِكَ، وَما اَخَّرْتَهُ فَلِلْوارِثِ.

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: تنها بهره تو از دارايى ات، همان مقدار است كه براى آخرت خود پيش فرستاده اى، و آنچه را كه تأخير بيندازى و به جا گذارى، سهم وارث است.

تجارتی پرسود و ویژه

قال علىٌّ عليه السلام: اِنَّ اَعْظَمَ الْحَسَراتِ يَوْمَ القيامَةِ حَسْرَةُ رَجُلٍ كَسَبَ مالاً فى غَيْرِ طاعَةِ اللّهِ، فَوَرِثَهُ رَجُلٌ فَاَنْفَقَهُ فى طاعَةِ اللّهِ سُبْحانَهُ فَدَخَلَ بِهِ الْجَنَّةَ وَدَخَلَ الأوَّلُ بِهِ النّارَ.

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: يقينا بزرگترين حسرت‌ها در روز قيامت، حسرتِ كسى است كه در غير راه خدا ثروتى به دست آورده باشد (و چون از دنيا برود) آن را براى ديگرى به ارث بگذارد و آن وارث، آن را در راه طاعت خداى سبحان خرج كند و از اين راه به بهشت برود، ولى آن شخص اوّل، به وسيله همان مال به دوزخ رود.

اگر کسی يک حسنه بياورد، هفتاد حسنه درو خواهد کرد. از اين رو اگر کسی از اين فرصت استفاده نکند، در قيامت حسرت خواهد خورد.

بهترين مصاديق صدقه جاريه وقف است؛ وقف اموال برای خدمات عام المنفعه است.

فیض مدام از آخرت از یک بار عمل در دنیا

اما کردار نیکی که اثر آن حتی پس از مرگ افراد باقی می ماند بهترین انواع باقیات الصالحات است چرا که به ازای هر بار بهره ای که به واسطه آن کردار شایسته، به دیگران می رسد، ثوابی برای صاحب آن ثبت می‌شود. بنابراین فرایند فیض بردن از ثواب معنوی آن عمل، مستمر و مداوم است چرا که بهره رسانی آن کار به مردم مستمر و مداوم است.

بهترین مصادیق «صدقه جاری مالی» وقف و خیرات و مبرّات عام المنفعه است؛ به عنوان مثال تاسیس بیمارستان یا مراکز فرهنگی، وقف مال یا بنایی برای یک کار نیک (از قبیل وقف ساختمان برای حرم های شریفه یا زائران آنها، وقف بنا برای علم اندوزی و معرفت افزایی، وقف منزل برای اسکان فقیران یا زوجهای جوانی که هنوز نتوانسته اند اموال قابل توجهی برای تشکیل زندگی جمع کنند و …)

چنین وقفی تا وقتی که باقی باشد و مورد استفاده مردم باشد، ممر درآمد ثواب برای صاحب خود خواهد بود حتی اگر واقف به سرای باقی شتافته باشد.

اين را بدانيم که فرصت کم است. اموال را تا زمانی که در اختيار خود انسان است، بايد هزينه کند.

قالَ رَسولُ اللّه صلي الله عليه و آله: اَفْضَلُ الصَّدَقَةِ اَنْ تَصَدَّقَ وَاَنْتَ صَحيحٌ شَحيحٌ تَأْمَلُ الْعَيْشَ وَتَخْشَى الْفَقْرَ، وَلاتُمَهِّلْ حَتّى اِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ قُلْتَ: لِفُلانٍ كَذا وَلِفُلانٍ كَذا.

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: بهترين صدقه آن است كه در حالى كه صحيح و سالم هستى و اميد به زندگى دارى و از تنگدستى هم هراسان باشى، صدقه بدهى، صدقه را آن قدر به تأخير نينداز تا آنكه جان به گلوگاه برسد، آنگاه بگويى: براى فلانى اين قدر بدهيد و به فلانى آن قدر!

خدايا به همه ما توفيق توفير اموال، تأسيس حساب در آخرت برای پيش فرستادن خيرات و مبرات عنايت بفرما!

 

والسلام عليکم و رحمة الله و برکاته

 

نماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهجمعه
پخش
دریافت فایل
انسان‌شناسي دينی 48 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۲۳ تیر ۱۳۹۶