انسان‌شناسي دينی 57

جمع بندی بحث گذشته (شبهه آکل و مأکول):

گفتیم که بخش درک کننده لذت ها و رنج ها روح است و بدن دخالت جدی در کامجویی یا معذب شدن را در آخرت ندارد. ضمنا گفتیم که تنها اگر «علت صوری» جسم انسان در آخرت با جسم دنیوی او یکی باشد کافی است و معاد جسمانی محقق شده است.

خداوند متعال در این آیه از خلق «مثلهم» صحبت کرده است و نه خلق «عین» آن:

أَ وَ لَيْسَ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى‏ أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى‏ وَ هُوَ الْخَلاَّقُ الْعَليم‏ (یس / 81)

علامه طباطبایی در شرح این موضوع تعبیر موجز و در عین حال، دقیق و عالمانه ای دارند:

«البدن اللاحق من الإنسان إذا اعتبر بالقياس إلى البدن السابق منه كان مثله لا عينه، لكن الإنسان ذا البدن اللاحق إذا قيس إلى الإنسان ذي البدن السابق، كان عينه لا مثله، لأن الشخصية بالنفس وهي واحدة بعينها.»

تفسیر المیزان، ج 17، ص 114.

سهم جسم و روح در کسب نعمت یا عذاب های اخروی

سوختن در آتش و دیگر عذاب‏های ذکر شده در نصوص دینی واقعی است، و بر جسم و جان هر دو وارد می شود.

از آموزه‌های وَحْیانی بر می‌آید که آتش جهنم بر خلاف آتش دنیا نه تنها تن و بدن بلکه جان و تن را با هم می‌سوزاند. قرآن کریم در این باره می‌فرماید: “تو چه می‌دانی حطمه چیست! آتش برافروخته الهی است! آتشی که از دل‌ها سر می‌زند. این آتش بر آنها به صورت در بسته است در ستون‌های کشیده و طولانی”. در تفسیرآیه آمده: این آتش بر خلاف تمام آتش‌های دنیا (که نخست پوست را می‌سوزاند و سپس به داخل نفوذ می‌کند) اوّل بر دل شراره می‌زند و درون را می‌سوزاند! نخست قلب و بعد مغز و استخوان را و سپس به خارج سرایت می‌کند.

بین سوزش عذاب آخرت و دنیا از چند جهت تفاوت هست:

۱ از آتش دنیا فقط بدن می‌سوزد، ولی آتش آخرت روح و دل را هم می‌سوزاند.

۲ آتش دنیا خالص نیست و تا با اکسیژن ترکیب نشود نمی‌سوزد، ولی آتش آخرت خالص است و جز درد چیز دیگری نیست.

۳ در دنیا ادراکات ضعیف است، ولی در آخرت همه چیز به کمال نهایی خود رسیده و ادراک آدمی قوی است، از همین رو سوزش فوق‌العاده‌ای احساس می‌کند، همان گونه که لذت از نعمت‌های بهشت قابل مقایسه با دنیا نیست.

۴ در دنیا پس از رسیدن سوزش به استخوان، احساس سوزش کم می‌شود، ولی در جهنم، خداوند دوباره گوشت تازه می‌رویاند و از کاهش عذاب جلوگیری می‌کند.

نماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهنماز جمعه
پخش
دریافت فایل
انسان‌شناسي دينی 57 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۵ آبان ۱۳۹۶