انسان‌شناسي دينی 79

نماز جمعه این هفته وین به تاریخ 27 آپريل 2018 میلادی برابر با 10 شعبان 1439 قمری به امامت حجت الاسلام والمسلمین دکتر محسن زاده، در مرکز اسلامی وین برگزار گردید. خطیب جمعه وین ضمن دعوت از نمازگزاران به تقوی و پرهیزکاری، مطالب خود را در باب انسان شناسی دینی به صورت زیر ادامه دادند:

علل دوری انسان از فطرت

پیشتر گفتیم که انسان دارای فطرتی الهی در خلقت خویش است و برخی از جنبه های فطری او را به همراه آیات و روایات دال بر فطرت بیان کردیم. حال سوال می‌کنیم که اگر انسان دارای فطرت است، چرا آن را به کناری نهاده است و از برخی جنبه های فطری فاصله گرفته است، به عنوان مثال چرا برخی مردمان از شناخت خداوند متعال دور افتاده‌اند و از پرستش خدای یگانه و پذیرش فرامین دین الهی سرباز می‌زنند؟

1- انسان های پیرو فطرت بسیارند

کسی نمی‌تواند همه مردم را دین ستیز یا منکر فطرت بداند؛ انسانهای زیادی در مسیر فطرتشان حرکت می‌کنند و خداشناس و خداجوی هستند. این سخن بدین معنی نیست که مدعی باشیم همه آنان به دینداری کامل و اعتقاد به ولایت رسیده باشند. اما حرکت در مسیر فطرت شامل بسیاری از انسان های روزگار می‌شود. کسانی که این پرسش شامل آنان می‌شود، تنها «گروهی» از انسان‌ها هستند. البته مخفی نماند که «بسیاری» از انسان‌ها دوست دارند که به دنبال هوی و هوس های خود حرکت کنند و علی رغم آنکه می‌دانند این مسیر خلاف فطرت طبیعی آنان است، باز هم از آن پیروی می‌کنند.

2- وجود فطرت با آثار آن متفاوت است

وجود فطرت غیر از آثار و فوائد آن است. منکران خدا و دین الهی، واجد فطرت هستند، اما ثمرات آن را از دست داده‌اند، مانند: کسانی که قلب و عقل دارند، ولی از آن استفاده نمی‌کنند؛ {لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا } [الأعراف: 179] و لازمه مختار بودن انسان همین است که فطرت او را مجبور به پیروی از خود نمی‌سازد، بلکه تنها راه را به او نشان می‌دهد و امکان به کارگیری فطرت، در اختیار انسان گذاشته شده است؛ در این زمینه به آیات «اختیار» انسان توجه کنید که تعداد آن بسیار است و ما تنها به نمونه اي اشاره می‌کنیم:

{مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ} [فصلت: 46]

انکار وجود خدا و یا مخالفت با دین الهی از جانب گروهی، هیچ گاه با فطری بودن خداشناسی و دین الهی منافات ندارد؛ چون انکار و مخالفت آنان یا علی رغم علم و معرفت آنان به وجود خداوند است، یا ناشی از جهل آنان به دلایلی که در بندهای بعدی اشاره خواهیم کرد می‌باشد از قبیل ضعف فطرت به دلیل گناهان و غفلت و یا سیستم های تربیتی غلط و ادیان خودساخته و خداستیز.

علامه طباطبائی در این زمینه می‌نویسد:

اولا لازمه فطری بودن یک بحث این نیست که همه اوقات افراد را بگیرد؛ هم چنانکه هیچ علاقه طبیعی دیگر نیز چنین نیست. علاقه به هنر و زیبایی یک علاقه فطری است، اما چنان نیست که یگانه سرگرمی بشر محسوب شود….

ثانیا، چون امور مورد علاقه فطری بشر متعدد است، طبعا سرگرمی به بعضی علایق از علایق دیگر می‌کاهد و احیانا آنها را به بوته فراموشی می‌سپارد… . (علامه طباطبائی، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ص 5)

نماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهنماز جمعه
پخش
دریافت فایل
انسان‌شناسي دينی 79 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۷ اردیبهشت ۱۳۹۷