انسان‌شناسی دينی 44

نماز جمعه اين هفته، 21 ماه مبارک رمضان 1438 برابر با 26 خرداد 1396 و 16 يونی 2017، به امامت حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاي محمد علی محسن زاده در مرکز اسلامی امام علی عليه السلام وين برگزار شد.

خطيب نماز جمعه وين، همزمان با سالروز شهادت اميرالمؤمنين حضرت علی بن ابی طالب(ع)، پيش از همه خود و سپس نمازگزاران، همه برادران و خواهران دينی، را به “رعايت تقوای الهی، پرهيز از منهيات خدای عزوجل، خداباوری، حرکت در مسير معنويت و هدايت در پرتو سنت پيامبر گرامی اسلام صلی الله و ائمه اطهار عليهم السلام، پرهيزکاری عمل جامع به تقوا” سفارش نموده و بحث جديد سلسله وار خود پيرامون “انسان شناسی دينی(44)” را ادامه دادند.

در هفته های گذشته در خصوص احوالات روح در برزخ صحبت می کرديم. برزخ خصوصياتی دارد.

ديگر خصوصيات برزخ آن است که روح ميت در عالم برزخ می تواند متنعم از نعمت های الهی و يا گرفتار در عذاب باشد.

در وصف مومن آل یس خداوند فرموده است: {قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَالَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ (26) بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ } [يس: 26، 27] این نشان می دهد که روح علاوه بر حیات و نطق، از نعمت های الهی متنعم است.

مرحوم علی بن ابراهیم در تفسیر قمی در تفسیر آیه زیر می نویسد که این رزق مخصوص عالم برزخ است:

{لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا } [مريم: 62]؛ سبحگاهان و شبانگاهان رزق اينان خواهد رسيد.

اين رزق مخصوص عالم برزخ است.

علي بن الحسين ع تلا وَ مِنْ‏ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى‏ يَوْمِ يُبْعَثُونَ قَالَ هُوَ الْقَبْرُ وَ إِنَّ لَهُمْ فِيهِ لَ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ اللَّهِ إِنَّ الْقَبْرَ لَرَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ الْجَنَّةِ أَوْ حُفْرَةٌ مِنْ حُفَرِ النِّيرَانِ.

امام سجاد(ع) فرمودند، اين که خداوند می فرمايد پس از مردن برزخی دارند تا روز برانگيخته شدن؛ اين همان عالم قبر  است.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تُفَارِقُ رُوحٌ جَسَدَ صَاحِبِهَا حَتَّى تَأْكُلَ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّةِ أَوْ مِنْ شَجَرَةِ الزَّقُّومِ

قسم به آن کسی که جانم به دست اوست، هنگامی که روح جسدش را ترک می کند، يا از ميوه های بهشتی می خورد يا از درخت زقوم، خواهد خورد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ سَعْداً «2» لَمَّا مَاتَ شَيَّعَهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ص عَلَى قَبْرِهِ فَقَالَ وَ مِثْلُ سَعْدٍ يُضَمُّ فَقَالَتْ أُمُّهُ هَنِيئاً لَكَ يَا سَعْدُ وَ كَرَامَةً فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ يَا أُمَّ سَعْدٍ لَا تَحْتِمِي عَلَى اللَّهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ سَمِعْنَاكَ وَ مَا تَقُولُ فِي سَعْدٍ فَقَالَ إِنَّ سَعْداً كَانَ فِي لِسَانِهِ غِلَظٌ عَلَى أَهْلِهِ.

آن هنگام که سعد از دنيا رفت، هفتاد هزار فرشته در تشييع جنازه سعد شرکت کردند. پيامبر(ص) خود شخصا در تشييع جنازه او شرکت فرمودند. مادر سعد گفت: ای سعد! نوش جانت باد نعمت های بهشتی! پيامبر(ص) فرمودند: ای ام سعد! از کجا می دانی که او در نعمت های بهشتی است؟ او گفت يا رسول الله شما از او تعريف کرديد.

حضرت فرمودند: سعد در زبان خودش در منزلش با اهل منزلش درشت گو بود.

در روايتی ديگر آمده است که حضرت فرمودند: به خدا سوگند قبر چنان بدن او را در برگرفت که استخوان هايش خورد شد.

اين شمه ای از وضعيت ميت در قبر اوست.

البته عذاب و ثواب قبر عمومی نیست؛ بلکه برخی از افراد خصوصا انسان هایی که عمیقا کافر بوده اند یا بسیار مومن بوده اند را شامل می شود. همان طور که در مورد شهدا فرموده اند که در برزخ متنعم می باشند، در خصوص سرکشان یاغی همچون فرعون در قرآن می خوانیم که در برزخ، هر روز عذاب دارند:

{النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ } [غافر: 46]

آيت الله حاج سيد محمد حسينى همدانی در کتاب درخشان پرتوى از اصول كافى چنین می نویسد:

«عرضه و ارائه دوزخ اختصاص به عالم برزخ دارد كه وجود ادراكى و حيات آميخته به شقاوت بيگانه به آن نظر مي‌افكند كه هر لحظه او را فرا بگيرد و غير از دخول در دوزخ است كه اختصاص به عالم قيامت دارد و عقوبت آن زياده بر ادراك نيز جسمانى و حقيقى خواهد بود.

در عالم برزخ روح پس از قطع علاقه تدبير خود از بدن عنصرى استقلال مى‏يابد و نيروهاى شنوائى و بينائى و حس ظاهرى را از دست داده در عالم برزخ با نيروى وحدانى ادراكى مانند همه حواس استفاده خواهد نمود يعنى روح از نظر استقلال با نيروى ذاتى خود همه گونه استفاده خواهد نمود و نيازى به هر يك از حواس شنوايى و بينائى نخواهد داشت زيرا روح مجرد به تجرد برزخى است و حاجت به علاقه به بدن و به حواس ظاهرى خود ندارد و از مقام وجود تعلقى خارج شده به حيات ادراكى مستقل انتقال يافته است.» (درخشان پرتوى از اصول كافى، ج‏3، ص: 416)

از مجموع متون اسلامی این چنین دریافت می شود که برخی از انسان ها در برزخ ثواب یا کیفر می بینند و ضمنا این ثواب یا کیفر نمونه ای از ثواب و کیفر روز موعود است.

والسلام عليکم و رحمة الله و برکاته

 

پخش
دریافت فایل
انسان‌شناسی دينی 44 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۲۶ خرداد ۱۳۹۶