انسان‌شناسی دينی 46

بسم الله الرحمن الرحيم

نماز جمعه اين هفته، 5 شوال 1438 برابر با 9 تير 1396 و 30 يونی 2017، به امامت حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاي محمد علی محسن زاده در مرکز اسلامی امام علی عليه السلام وين برگزار شد.

خطيب نماز جمعه وين، در اولين آدينه ماه شوال 1438، پيش از همه خود و سپس نمازگزاران، همه برادران و خواهران دينی، را به “رعايت تقوای الهی، پرهيز از منهيات خدای عزوجل، خداباوری، حرکت در مسير معنويت و هدايت در پرتو سنت پيامبر گرامی اسلام صلی الله و ائمه اطهار عليهم السلام، پرهيزکاری عمل جامع به تقوا “سفارش نموده و بحث جديد سلسله وار خود پيرامون” انسان شناسی دينی(46)” را ادامه دادند.

در هفته‌های گذشته در خصوص ميت در عالم برزخ صحبت می‌کرديم. روح ميت در عالم برزخ، اگر مؤمن باشد، در فضايی مؤمنانه کنار ديگر مؤمنين است و اگر بد کار باشد، روح او با ارواح بدکاران در فضايی ديگر محشور است و با همند. ارواح مؤمنان، نيکوکاران در کنار هم به گفت و شنود مشغولند و هر روح جديدی که از دنيا به آن جا منتقل می شود، از او وضعيت دنيا را می پرسند.

روح ميت در عالم برزخ نیازمند دستيابی به خيرات است.

او وقتی در دار دنيا بود به جهت غلبه آن حجاب ماديات بر چشمان او، متوجه اهميت معنويات، خيرات، مبرات و نيکوکاری نبود. توجه نداشت کع چقدر در جهان برزخ فضا بر او سخت خواهد بود و بنابراين درگير دنيای مادی و مشکلات و خوشی‌های زودگذر زندگی خود بود. اما وقتی که مرگ فرا می رسد، آن لحظه که پرده ماديات از مقابل چشمان ميت می افتد و او همه چيز را آشکار خواهد ديد، آن هنگام است که روز حسرتش فرا خواهد رسيد. از اين روست که يکی از نام های قيامت را يوم الحسرة گذاشته اند.  روزی است که همه حسرت می خورند؛ نه تنها بدکاران، بلکه مؤمنان هم حسرت خواهند خورد که چرا بيش از اين کار خير انجام نداند و درجه خود را بالاتر نبردند.

روح میت در برزخ با توجه به کشف غیب و دیدن حقایق عالم هستی و با اشرافی که به پرونده اعمال خودش دارد، نیازمند خیرات است اما از سرای عمل به سرای حساب منتقل شده است بنابراین دیگر نمی تواند به عمل اقدام کند.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: هَذِهِ الدُّنْيَا قَدِ ارْتَحَلَتْ مُدْبِرَةً وَ هَذِهِ الْآخِرَةُ قَدِ ارْتَحَلَتْ مُقْبِلَةً وَ لِكُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا بَنُونَ فَإِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ وَ لَا تَكُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الدُّنْيَا فَافْعَلُوا فَإِنَّكُمْ الْيَوْمَ فِي دَارِ عَمَلٍ وَ لَا حِسَابَ وَ أَنْتُمْ غَداً فِي دَارِ حِسَابٍ وَ لَا عَمَلَ.  (الخصال، ج‏1، ص: 51)

قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِلِقاءِ اللَّهِ حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قالُوا يا حَسْرَتَنا عَلى‏ ما فَرَّطْنا فِيها وَ هُمْ يَحْمِلُونَ أَوْزارَهُمْ عَلى‏ ظُهُورِهِمْ أَلا ساءَ ما يَزِرُونَ (انعام: 31)

خداوند در قرآن کريم می فرمايد: آن هنگام که مرگ به سراغ آنان می آيد می گويند، چقدر حسرت دارد آن فرصت ها که ضايع کرديم؛ اين ها بار گناهان خود را بر پشتشان حمل می کنند؛ بدانيد آن چه که اينان حمل می کنند و آن توشه ای که از دنيا برداشته اند، چه بد توشه ای است. چقدر فرصت ها را از دست داده اند.

عن النبي (صلى الله عليه و آله)، في هذه الآية، قال: «يرى أهل النار منازلهم من الجنة، فيقولون: يا حسرتنا». (البرهان في تفسير القرآن، ج‏2، ص: 413)

پيامبر گرامی اسلام (ص) در تفسير اين آيه فرمودند: به اهل جهنم وضعيت مسکن آنان در بهشت و بهشتيان نشان داده می شود کسانی که وارد جهنم شده اند، خانه های بهشتی را خواهند ديد. در اين لحظه است که حسرت می خوردند و می گويند اگر اعمال نيک انجام می داديم به اين جايگاه می توانستيم برسيم.

در آیه 12 سوره سجده آمده است که برخی در آخرت می‌گویند:

رَبَّنَا ابْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صَالِحاً؛ پرورگارا به ما بصیرت دادی و شنیدیم؛ پس ما را به دنیا برگردان تا عمل صالح انجام دهیم.

علت اینکه سخن از بازگشت به دنیاست؛زمانی که واقعيت ها را ديدند می گويند خدايا ما را بازگردان! تا کار نيک انجام دهيم. چرا اين گونه حسرت می خورند؟ چون آخرت دارالحساب است. آن جا ديگر جای عمل نيست؛ آن ها می خواهند از دارالحساب به دارالعمل منتقل شوند.

از آن جهت است که قیامت جای اراده، عمل و ایمان نیست؛ بلکه تنها جای حساب است؛

و البته بسیار از انسان ها پس از انتقال از نشئه دنیا به نشئه آخرت، از فرصت هایی که از دست داده اند پشیمان می شوند و حسرت می خورند. از همین روی است که یکی از نام های آخرت «یوم الحسره» است.

منابع خیرات روح میت

روح میت از سه منبع خیرات بهره مند است:

1- باقیات الصالحات:

باقیات الصالحات رفتارهای نیکویی هستند که انسان در عمر خود آنها را انجام داده است و فایده اش را در قیامت دریافت خواهد کرد بنابراین دارای لقب باقیات الصالحات یعنی «اعمال صالحِ محفوظ در پرونده» شده اند. کارهایی از قبیل نماز، ذکر، احسان به دیگران، صلوات، مشارکت در اعمال خير، معرفت اندوزی و … از مصادیق روشن باقیات صالحات هستند.

باقیات صالحات در قرآن کریم و روایات بارها مورد ستایش قرار گرفته اند. از جمله آیاتی که به زیبایی کارهای نیکو و ماندگار را می ستاید آیه زیر است:

{ وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ مَرَدًّا} [مريم: 76]

و نیکیهای ماندگار، نزد پروردگارت از حیث پاداش بهتر و خوش‌فرجام‌تر است. (مریم، آیه 76)

از مهم ترین دلخوشی های میت، بهره گیری از آنچه خودش پیش فرستاده است و در پرونده اعمالش ذخیره کرده است. که البته در دار دنیا شاید به دلیل وجود در عالم مادی، قدر اندوخته های معنوی خود را نمی دانست و علی رغم تاکیدات قرآنی و حدیثی به میزانی که در برزخ به آن وابسته است، احساس نیاز نمی کرد؛ اما اکنون چشم امیدش همان اعمال موجود در پرونده اش خواهد بود.

{يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا بَيْعٌ فِيهِ وَلَا خُلَّةٌ وَلَا شَفَاعَةٌ وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ} [البقرة: 254] ای کسانی که ايمان آورده ايد از آن چه به شما روزی داده ايم انفاق کنيد قبل از آنی که آن روز فرارسد؛ که نه خريد و فروشی، نه رفاقتی؛ کسانی که کفر ورزديدند اين ها ستمکارند.

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ (حشر: 18) ای کسانی که ايمان آورده ايد تقوا پيشه کنيد و هر کس بداند که چه برای فردايش می فرستد.

خدايا! به همه ما توفيق عمل در دنيا و قدردانی از لحظات دنيا برای بهره برداری جهت آخرت عنايت بفرما!

والسلام عليکم و رحمة الله و برکاته

نماز جمعهنماز جمعهنماز جمعه
پخش
دریافت فایل
انسان‌شناسی دينی 46 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۹ تیر ۱۳۹۶