انسان شناسی دينی 80

نماز جمعه این هفته وین به تاریخ 4 مای 2018 میلادی برابر با 17 شعبان 1439 قمری به امامت حجت الاسلام والمسلمین دکتر محسن زاده، در مرکز اسلامی وین برگزار گردید. خطیب جمعه وین ضمن دعوت از نمازگزاران به تقوی و پرهیزکاری، مطالب خود را در باب انسان شناسی دینی به صورت زیر ادامه دادند:

این هفته در ادامه پرسش علت دوری برخی از مردم از فطرت خویش به مبحث عامل بیرونی خواهیم پرداخت.

3- عامل بیرونی: محیط و تربیت

فطرت در انسان امكان رشد دارد و اگرچه خود دارای رشدی ضعیف و مبهم است، و از حداقل فعلیت برخوردار است؛ ولی برای اینكه به آن فعلیتی برسد كه در شخصیت انسان نقش اصلی را بازی كند، باید از عوامل و شرایط تربیتی بهره‌مند شود و به رشد و شكوفایی برسد.

از سوی دیگر برخی افراد و برخی سیستم های فکری و دولت های فعلی، به دنبال تضعیف این فطرت الهی هستند. برخی از کسانی که پشت پا به فطرت خود زده‌اند، کسانی هستند که در جوامعی به سر می‌برند که دین راستین به آنها عرضه نشده است و در دامن کسانی تربیت شده‌اند که مخالف دین و وحی هستند. سیستم های تربیتی شرق و غرب عالم و آموزه های انحرافی فعلی انسان‌ها را به ناکجا آباد می‌برد چه رسد به آموزه های دینهای خودبنیاد و اندیشه هایی از قبیل بودا و کنفسیوس و نحله های شیطان پرستی و ایدئولوژی های انسان محوری (اومانیسم) و صدها ایدئولوژی دور کننده بشر از وحی و فطرت و چرخه ارواح و رسیدن به نیروانا و خرافات عقل ستیزی که عملا نتیجه آن اعتقاد به «دین افیون توده هاست» خواهد گردید.

وقتی بشر با این آموزه‌ها بزرگ شد و به شیوه علمی این عقاید را به او ارائه کردند، عملا جایی برای بیداری فطرت او نمی‌ماند و نه تنها فطرت به محاق رانده می‌شود بلکه بشر علیه فطرت خویش می‌شورد و ارزش‌ها را منکر، و منکرها را ارزش می‌کند. امام علی «ع» در وصف این حالت در خطبه ای که در منطقه «ذی قار» بیان فرمودند، می‌فرمایند:

وَ لَيْسَ فِي الْعِبَادِ وَ لَا فِي الْبِلَادِ شَيْ‏ءٌ هُوَ أَنْكَرَ مِنَ الْمَعْرُوفِ وَ لَا أَعْرَفَ مِنَ الْمُنْكَرِ وَ لَيْسَ فِيهَا فَاحِشَةٌ أَنْكَرَ وَ لَا عُقُوبَةٌ أَنْكَى مِنَ الْهُدَى عِنْدَ الضَّلَالِ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ؛ (الكافي، ج‏8، ص: 387)

این خطبه نشانگر اوج طغیان و سرکشی انسان هاست که به معکوس شدن جریان ارزش و ضد ارزشها می‌انجامد و به تعبیر روایات اسلامی، به منکوس شدن قلب آدمی می‌انجامد که خوب‌ها را بد می‌بیند و بدها را خوب!

اما در حوزه نقش محیط انسانی در تربیت انسان، به محورهای زیر می‌توان اشاره کرد:

1- پدر و مادر:

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ: مَا مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلَّا عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ اللَّذَانِ يُهَوِّدَانِهِ وَ يُنَصِّرَانِهِ وَ يُمَجِّسَانِهِ  (من لا يحضره الفقيه، ج‏2، ص: 49)

2- گروه دوستان و معاشران

عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع أَنَّهُ قَال‏: … وَ أَحْكَمُ النَّاسِ مَنْ فَرَّ مِنْ جُهَّالِ النَّاسِ وَ أَسْعَدُ النَّاسِ مَنْ خَالَطَ كِرَامَ النَّاس‏ (من لا يحضره الفقيه، ج‏4، ص: 395)

رُوِيَ عَنْ بَعْضِ الصَّادِقِينَ ع أَنَّهُ قَالَ: الْجُلَسَاءُ ثَلَاثَةٌ جَلِيسٌ تَسْتَفِيدُ مِنْهُ فَالْزَمْهُ وَ جَلِيسٌ تُفِيدُهُ فَأَكْرِمْهُ وَ جَلِيسٌ لَا تُفِيدُ وَ لَا تَسْتَفِيدُ مِنْهُ فَاهْرُبْ عَنْهُ.  (بحار الأنوار، ج‏1، ص: 203)

قَالَ النَّبِيُّ ص قَالَ الْحَوَارِيُّونَ لِعِيسَى ع: يَا رُوحَ اللَّهِ مَنْ نُجَالِسُ؟ قَالَ: مَنْ يُذَكِّرُكُمُ اللَّهَ رُؤْيَتُهُ وَ يَزِيدُ فِي عِلْمِكُمْ مَنْطِقُهُ وَ يُرَغِّبُكُمْ فِي الْآخِرَةِ عَمَلُهُ. (بحار الأنوار، ج‏1، ص: 203)

3- مربیان (مدرسه)

زَيْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى‏ طَعامِهِ؛ قَالَ: قُلْتُ مَا طَعَامُهُ؟ قَالَ: عِلْمُهُ الَّذِي يَأْخُذُهُ عَمَّنْ يَأْخُذُهُ. (الكافي، ج‏1، ص: 50)

4- جامعه (اجتماع)

افراد جامعه در سیستم های اجتماعی ارزش‌ها و ضد ارزشها می‌توانند همدیگر را به سوی هدایت و یا گمراهی سوق دهند و با سازوکارهای اجتماعی به کنترل همدیگر بپردازند. از همین روست که قرآن کریم همه ما را در ظرف اجتماع به «تواصی به حق» توصیه کرده است.

 

پخش
دریافت فایل
انسان شناسی دينی 80 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۷