انسان شناسی دينی 82

نماز جمعه این هفته وین به تاریخ 22 یونی 2018 میلادی برابر با 7 شوال 1439 قمری به امامت حجت الاسلام والمسلمین دکتر محسن زاده، در مرکز اسلامی وین برگزار گردید. خطیب جمعه وین ضمن دعوت از نمازگزاران به تقوی و پرهیزکاری، مطالب خود را در باب انسان شناسی دینی به صورت زیر ادامه دادند:

بحث در مورد علت دوری برخی از مردم از فطرت خویش بود. پرسش آن بود که سوال می‌کنیم که اگر انسان دارای فطرت است، چرا آن را به کناری نهاده است و از برخی جنبه های فطری فاصله گرفته است؟ پیشتر به چهار پاسخ و دو عامل دوری از فطرت الهی به شرح زیر اشاره کردیم:

1- انسان های پیرو فطرت بسیارند

2- وجود فطرت با آثار آن متفاوت است

3- عامل بیرونی: محیط و تربیت

4- عامل درونی: گناهان کبیره؛ موانعی در مسیر پیروی از فطرت

امروز در مورد یک عامل درونی دیگر گفتگو خواهیم کرد. و آن «شهوت عملی» انسان هاست.

5- لذت جویی انسان و تعمد در پشت پا زدن به فطرت

برخی افراد به واسطه منافع خود استدلال را قبول نمی‌کنند. قرآن کریم می‌فرماید این کتاب برای متقین هدایت است و متقین کسانی هستند که فطرتشان پاک و دست‌نخوره است و اگر دست خورده باشد و مکتب‌های تکفیری، افراطی و الحادی آن را تسخیر کرده باشند دیگر قرآن، سخن پیامبر(ص) و امیرالمومنین و ائمه اطهار(ع) در آن‌ها اثر نخواهد کرد.

قرآن کریم اشاره می‌فرماید که برخی از انسان هایی که با گناه و معصیت به خودشان ظلم می‌کنند، علی رغم یقین به گناه بودن فعل، باز هم مرتکب آن می‌شوند. به عبارت دیگر اینان مشکل معرفتی ندارند، بلکه مشکل عملکردی دارند. همچون پزشکی که به مضرات نوشیدنی الکی یا سیگار یقین دارد و در عین حال معتاد به آن شده است، اینان نیز گناهکارند و می‌دانند که گناه آنان را در ورطه مشکلات و هلاکت می‌اندازد.

در معارف الهی علم و یقین کافی نیست؛ بلکه «ایمان» و «التزام» کلید انقیاد و مطاوعت و پیروی از آن معارف است. از این رو خداوند متعال می فرماید برخی از گنهکاران، علی رغم آنکه به صحت دعوت پیامبران یقین داشتند، آن را انکار کردند و پشت پا زدند و بدین ترتیب در زمره مفسدان و ستمکاران به خویش وارد شدند:

{وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ} [النمل: 14]

قرآن کریم برخی از پیشنیان را نیز از همین زمره می شمارد آن هنگام که می فرماید خبر آمدن رسول خدا به آنان رسیده بود و وقتی او را و نشانه هایش را دیدند، شناختند؛ ولی از قبول دعوتش سر باز زدند:

{وَلَمَّا جَاءَهُمْ كِتَابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ وَكَانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جَاءَهُمْ مَا عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكَافِرِينَ} [البقرة: 89]

در آیاتی دیگر از لذتجویی انسان در مقابله با دستورات الهی سخن به میان رفته است:

{بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ} [القيامة: 5]

این آیه بیان می‌فرماید که گمان نکنید خدا و قیامت برای اینان حل نشده است و جای سوالی باقی مانده است؛ بلکه می‌خواهند راه دریدگی و هوسرانی را برای خود بگشایند. وقتی برای انسان مدرن که در هیاهوی اومانیسم و لیبرالیسم و نظریات خودخواهانه غرق شده است مساله توحید و معاد به صورت آگاهانه مطرح شود، و الگو و راه صحیح پیش روی او گذاشته می‌شود، نفس اماره او آزادی خود را محدود می‌بیند و می‌کوشد آن را به چالش بکشد!

چنین انسانی مطابق روایات، گناه را مقدم می‌دارد و توبه را به تاخیر می‌اندازد و می‌گوید بعدا توبه می‌کنم. این انسان دارای شبهه علمی نیست که در آیات پیشین آن را حل کرده است که اگر انسان گمان می کند قیامت برای خداوند سخت خواهد بود، باید بداند نه تنها استخوان های او را جمع خواهیم کرد، بلکه قدرت داریم سرانگشتانش را نیز بازسازی کنیم { أَيَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُ (3) بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَنْ نُسَوِّيَ بَنَانَهُ } [القيامة: 3، 4]

این انسان، شهوت عملی دارد چرا که اعتقاد به قيامت، مهمترين مانع تبهكارى است و چون او از فساد و تباهی لذت می‌برد و گناه کردن را اراده کرده است، به انکار قیامت دست می‌یازد، پس عمده ترین عامل انكار قيامت، اراده گناهكارى است ؛ چون هر يك از اين دو، منافى ديگرى است، انسان تبهكار براى آنكه راه فجور را پيش روى خود بگشايد، قيامت را از ريشه انكار مى كند و این انکار، انکاری علمی نیست بلکه «عملی» است.

امام صادق علیه السلام فرموده اند که چنین انسانی به ورطه تکذیب قیامت افتاده است: عَنِ الْحَلَبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقْرَأُ بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ أَيْ يُكَذِّبَهُ () و این معنی با مفهوم آیه بعد سازگار است که به نقل از چنین انسان هایی نقل می کند که از روی استبعاد یا استهزاء (و نه از روی استفهام) می پرسند روز قیامت کی خواهد بود؟ (يَسْئَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ)

بنابراین کار انبیاء در چنین افرادی بی تاثیر است.اين موضوع را در هفته های بعد ان شاء الله ادامه خواهیم داد.

نماز جمعهنماز جمعهنماز جمعهنماز جمعه
پخش
دریافت فایل
انسان شناسی دينی 82 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۱ تیر ۱۳۹۷