انسان شناسی دینی 3

بسم الله الرحمن الرحيم

در دومين جمعه ماه ذيقعده 1437 برابر با 22 مرداد 1395 و 12 آگوست 2016، نماز جمعه به امامت حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاي محمد علی محسن زاده در مرکز اسلامي امام علي عليه السلام وين برگزار شد.
در طليعه خطبه ها، خطيب نماز جمعه وين، ابتدا خود و سپس نمازگزاران را به “تقواي الهي، احترام به مقام شامخ خداوند تبارک و تعالي و پرهيزکاري عمل جامع به تقوا” سفارش نموده و در طليعه خطبه اول بحث جديد سلسله وار خود پيرامون “انسان شناسی دينی(3) ” را ادامه دادند.
البته خلقت و حسن متلازمند که خداوند خدای «احسن کل شیء خلقه» است که بحثی دیگر است.

انسان شناسي ديني – 3

قرآن بر آيه، بودن آفرينش انسان تأكيد كرده: «وَ فى خَلقِكم وَ ما يَبُثُّ مِن دابّةٍ ءايتٌ لّقومٍ يُوقِنون». (جاثيه/ 45، 4) و او را به تأمل در آفرينش خود فرمان داده است: «فَليَنظُرِ الإنسنُ مِمَّ خُلِقَ». (طارق/ 86، 5)
روايات نيز خودشناسى را برترين و سودمندترين معارف برشمرده و معرفت نفس را با شناخت پروردگار ملازم دانسته است. بر پايه روايتى، پيامبر صلى الله عليه و آله در پاسخ به اين پرسش كه راه شناخت حق چیست، فرمود: معرفة النفس. از امام على عليه السلام نيز نقل است: در شگفتم از كسى كه خود را نمی ‏شناسد، چگونه پروردگار خود را مى‏ شناسد.
ويژگي هاي خلقت انسان‏

1- آفرينش انسان به صورت متعادل و موزون:
آنچه که خدای متعال درادبیات قرآنی از آن با لفظ تسویه یاد می کند می فرماید که:
{فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ} [الحجر: 29]
هنگامی که این انسان را تسویه کردم موزون ساختم وآنگاه از روح خود در او دمیدم به او سجده کنید خطاب به فرشتگان می فرماید. این انسان مسجود فرشتگان است.
{ الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ } [الانفطار: 7]
خدایی که تو را آفریده است وتسویه کرده است، موزون و متعادل قرار داده است.
{ وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا } [الشمس: 7]
خدا قسم می خورد به نفس و آنچه که آنرا موزون ساخته است.
{لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ} [التين: 4]
به بهترین ساختار به بهترین شکل، مناسبترین، متعادلترین حالت انسان را آفریدیم.
خلقت هر چيزى” به معناى گردآورى اجزاى آن است، وفرق خلقت با “تسویه اش” به معناى روى هم نهادن آن اجزا دربهترین جای خود به نحوى است كه هر جزئى در جايى قرار گيرد كه جايى بهتر از آن برايش تصور نشود، و علاوه بر آن جايى قرار گيرد كه اثر مطلوب را از هر جاى ديگرى بهتر بدهد، مثلا در مورد انسان چشم را در جايى و گوش را در جايى و هر عضو ديگر را در جايى قرار دهد كه بهتر از آن تصور نشود، و حقش ادا شود.

2- تقدير در خلقت انسان‏
تقدير و اندازه‏ گيرى خداوند در آفرينش انسان:
{ قُتِلَ الْإِنْسَانُ مَا أَكْفَرَهُ (17) مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ (18) مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ} [عبس: 17 – 19]
این “قُتِل الانسان” ازآن واژه های عجیب قرآنی است مرگ براین انسان باد آنگونه که ما امروز به مستکبران به جهانخواران به انسانهایی که حقوق انسانها را پایمال می کنند آرزوی مرگ می کنیم قرآن برای این انسان آرزوی مرگ می کند “ما اکفَرَ” چقدراین انسان کفران می کند.ازچه آفریده شده است، ازنطفه ای پست . ” فَقَدَرَه” سپس خدای متعال اورا تقدیراتش را نازل فرمود.
مرگ بر انسان كه در اين جمله آمده است از بدايع قرآن است كه بر كفران نعمت كنندگان خطاب شده است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ‏؛ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى (1) الَّذي خَلَقَ فَسَوَّى (2) وَ الَّذي قَدَّرَ فَهَدى‏ (3) (الاعلی: 1 – 3)
در این آیات نیز خلقت، تسویه، تقدیر و هدایت به عنوان نشانه های تدبیرالهی ذکر شده است.
تقدیر گاه به معنای اندازه گیری است و گاه به معنای تقدیر اصطلاحی در قضا و قدر است که هر دو به یک معنی بازگشت می کند.
هر موجودى از موجودات، و هر حال از احوالى كه موجودات بخود ميگيرند، همه از ناحيه خداى سبحان تقدير و اندازه ‏گيرى شده، و تمامى جزئيات آن موجود، و خصوصيات وجود، و اطوار و احوالش، همه براى خدا معلوم و معين است، و از نقشه‏اى كه نزد خدا دارد، تخلف نمى‏كند.
در اين آيات و آيات ديگرى نظير اينها يك نوع بيان ديگرى به كار رفته، و آن اين است كه خود موجودات را مستند به خلقت دانسته و اعمال و آثار گوناگون و حركات و سكنات آنها را مستند به تقدير و هدايت الهى دانسته است، مثلا گام برداشتن انسان براى انتقال از اينجا به آنجا و شناورى ماهى و پرواز مرغ و ساير كارها و آثار مستند به تقدير الهى و خود آن نامبرده‏ها مستند به خلقت او است، هم چنان كه فرموده:” فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‏ أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ ما يَشاءُ”

3- آفرينش انسان به صورت تدريجى:

خدای متعال و قتی انسان را آفرید درآفرینش انسان اندازه گیری کرد درادبیات قرآن ازآن با لفظ تقدیرنام می برد.
می فرماید درسوره مبارکه عبس” قتل الانسانُ ما اَکفَرَمِن اَیِّ شیي خلق من نُطفة ِخلقهُ فَقَدَّرَه” .

{ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَكِينٍ (13) ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ } [المؤمنون: 13، 14]
نطفه – عقله – مُضغه – استخوان بندي – رويش گوشت – صورت پردازي – دميدن روح واین مراحل بصورت تدریجی شکل می گیرد که علوم امروزین هم این موضوع را بخوبی می پذیرد بلکه نشانه هایی برای این مراحل دردستگاههای نوین پزشکی به ما نشان می دهد آنچه که ندیده بود بشرامروزبه کمک این ابزارها این مراحل را میتواند با چشم خود ببیند.
در این خطبه به این سه ویژه گی بسنده می کنیم خدایا ما را نسبت به وظایف خودمان، نسبت به نفس خودمان، معرفت و شناخت لازم عنایت بفرما به ما توفیق عملِ به وظایف، انجام تکالیف دوری از منهیات و دوری از آنچه باید بپرهیزیم مرحمت بفرما. همه ما شیعه و مسلمان درلحظه مرگ درلحظه حشر وتا روز قیامت درکنار ائمه معصومین محشور بفرما. کسانی که به این دین خدمت می کنند در اعتلای کلمه الله می کوشند همه آنان موفق و مؤید و منصور بدار، مولای ما صاحب والعصر والزمان قلب مقدسشان از ما خشنود و در فرجشان تعجیل بفرما.

خطبه دوم:

پیامبرخدا(ص) ازچهارچیزبه خدا پناه می برد:
“ومن نَفسه لاتشبع” خدایا ما به توپناه می بریم ازنفسی که سیری نمی پذیرد نفسی که هرچه میدهی دهان همچون اژدها بازکرده ست وبیشترمی طلبد ” نفس اژدرهاست اوکی مرده است” چندوقت یکبارحال خودت رابپرسد هرشب ببیند چه کرده است بداند که بدون خدای متعال هرلحظه می تواند فروبریزد “بی توهرلحظه مرابیم فروریختن است”.
درفرصتی که باقی است به دو نکته اشاره می کنم نکته اول آنکه:
یکشنبه 24مرداد 11 ذی القعده 14 آگوست فرخنده میلادپرسعادت و پرخیرو پربرکت امام هشتم شیعیان حضرت علی ابن موسی الرضاعلیه السلام در148ق است.
ازآغاز نیمه دوم قرن اول هجری خلافت اسلامی با پیرایه های سلطنت آمیخته شد و امامت مردم به دست حکومت جابرانه مبدل گشت نقش ائمه اطهارعلیهم السلام دربازتعریف دین و دینداری نقش مهمی ایفا کردند .
– ازامام حسین علیه السلام وواقعه عاشورا تا امام حسن عسکری (ع)همه به دنبال رفع کج فهمی ها و تحریف هابودند همه بدنبال بیدارکردن امت اسلام برای سوق دادن آنها به معارف اصیل و ناب آسمانی بی پیرایه و ناتحریف بودند بدنبال تأسیس نظام عادلانه اسلامی بودند که همواره با محوریت شخص امام اتفاق می افتادو همواره با شهادت شخص امام درجو خفقان و درجوی که نتوانستند این نورهدایت را و آن انوار هدایت الهی را متحمل کنند به پایان پذیرفت دوران امام رضا علیه السلام نه تنها از این قاعده مستسنی نیست بلکه شاید بتوان با اقدام آن حضرت دربدست گرفتن فرصتی که ابتکارعمل در دست حریف بود و پیشنهاد ولایتعهدی را مطرح کردند حضرت این فرصت را از دست حریف گرفت و پیشنهادولایتعهدی را با تیزبینی خودمغلوب ساخت و پربرکت ترین سالهای تاریخ تشیع را دردرون ولایتعهدی خودشان رقم زد.
نکته دومی که باید اشاره کنیم:
انفجارها و ترورهای متعدد اخیردر کشورهای کویت و پاکستان:
آنچه که درکویت شاهد آن بودیم اینبارهدفشان نشانه گیری امنیت ملی کشوراسلامی پاکستان بود ما نه تنها ترورانسانها را، قتل عام بی گناهان را، نسل کشی و تجاوزبه حقوق دیگران را محکوم می کنیم بلکه هرگونه اعتراضی که به این حرکتهای ظالمانه به این حرکتهای ضد بشری انجام گیرد آن را مورد تأیید و بلکه مورد تأکید می دانیم ازخدای متعال خواهانیم که گرفتاریها و مشکلات جهان اسلام، مشکلات تمامی مسلمانان بویژه ملتهای مظلوم اسلامی همه را مرتفع بفرماید.
خدایا آنانکه به دنبال ضربه زدن به دین اسلام هستند اگرقابل هدایت هستند هدایت و گرنه نابود بفرما. کسانی که به حقوق انسانها تجاوز می کنند کسانی که به ترورهای کور و این حرکتهای ظالمانه را در سرتاسرجهان رقم زده اند خود و اربابانشان نابود بفرما. ما را دراجرای دین صحیح اسلام هم خودمان هم درتربیت فرزندانمان موفق ومؤید بدار . امام و شهدا و اموات ما همه اموات مسلمانان در سرتاسرعالم مورد رحمت مغفرت و آمرزش قرار بده. عالمان دینی مراجع شیعه، کسانی که برای اعتلای کلمه ” الله” می کوشند همه را موفق ومؤید و منصور بدار حوائج شرعیّه ما برآورده به خیربفرما مولای ما صاحب العصروالزمان درفرجشان تعجیل بفرما.

پخش
دریافت فایل
انسان شناسی دینی 3 نماز جمعه
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده
حجت الاسلام و المسلمين جناب آقای محسن زاده

بایگانی‌سالانه

جمعه ۲۲ مرداد ۱۳۹۵